เยือนเมืองเก่าตะกั่วป่า เที่ยวพังงา เช่ารถเครื่องแว้นไปดูเมืองเก่า ชิมขนมเต้าส้อ สิบกว่าปีก่อนหลังเหตุการณ์สึนามิ สมัยยังเขียนเรื่องท่องเที่ยวลงหนังสือเป็นขาจรบ้าง นั่งรถบัสจาก กทม มากระโดดลงอำเภอตะกั่วป่า เดินหาเมืองเก่าอยู่นานสองนานไม่เจอสักที คนตะกั่วป่าเขาบอกให้ ไม่รู้อะไรซะแล้ว ตรงนี้เป็นเมืองใหม่ย้ายออกมาทีหลัง ต้องต่อรถทัวร์เข้าเมืองเก่าก่อน ถึงจะเจอตึกเก่าเยอะๆ แบบในหนังสือที่ดูมา ถึงรู้ว่าเข้าใจผิดแต่แรก ต้องจับรถเข้าเมืองเก่าซะก่อน
มาคราวนี้ เตรียมตัวอย่างดี เปิดห้องพักที่จังหวัดพังงา แว้นมอเตอร์ไซค์มาอย่างไกล 60 กว่ากิโล ขี่รถจนมือไหม้ (ไม่ได้ใส่ถุงมือ) มาถึงโบราณสถานจวนเจ้าเมืองตะกั่วป่าอย่างเท่
ว่าไป ตะกั่วป่า มีความเป็นมายาวนาน คัมภีร์มิลินทปัญหา กล่าวถึงเมืองแห่งหนึ่ง มีชื่อว่า ตกโกล (หมายถึงเครื่องเทศ คือ กระวาน) สันนิษฐานว่าคือเมือง ตาโกลา หรือ เมืองตะกั่วป่า นี่เอง เรื่องราวนี้มีอายุราวๆ พ.ศ. 500 ก็น่าเชื่ออยู่ เพราะในราวพุทธศตวรรษที่ 7 ชื่อเมือง ตะโกลา (ตักโกลา, ตาโกลา) ก็ไปปรากฎอยู่ในจดหมายเหตุภูมิศาสตร์ปโตเลมี ที่ผู้เขียนคือ คลอดีอุส ปโตเลมี ชาวเมืองอเล็กซานเดรีย (เมืองของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์นั่นแหละ)
ตะกั่วป่า อยู่บน เส้นทางสายไหมทางทะเล เส้นทางการค้าของรัฐโบราณ สายตะกั่วป่า - อ่าวบ้านดอน (สุราษฎร์ธานี) เส้นทางนี้เริ่มจากทุ่งตึก (เมืองท่านานาชาติ ค้าขายกับเปอร์เซียและจีน) เดินทางตามแม่น้ำตะกั่วป่า เดินบกข้ามเขาสก ล่องเรือผ่านคลองสก แม่น้ำพุมดวง แม่น้ำตาปี จนถึงอ่าวบ้านดอน
เส้นทางข้ามคาบสมุทรแบบนี้ มีอยู่ 4 เส้นทาง ทุกเส้นทางล้วนมุ่งสู่อ่าวบ้านดอน ต่อมาการเดินเรือมีความก้าวหน้า และต้องการค้าขายกับอาณาจักรศรีวิชัย จึงนิยมเดินเรืออ้อมช่องแคบมะละกา เส้นทางข้ามคาบสมุทรเหล่านี้จึงหมดความสำคัญลง สำหรับเอกสารฝ่ายสยาม ปรากฏชื่อ เมืองตะกั่วป่า คร้ังแรกในสมัยสมเด็จพระเอกาทศรถครับ
ว่าถึงสภาพปัจจุบันของเมืองตะกั่วป่าเก่าตอนนี้ก่อน, มีตึกโบราณที่เรียกว่า ชิโน (โปรตุกีส) มากมาย (บางคนให้เรียกชิโนยูโรเปี้ยน, อินโดยูโรเปี้ยน) เกิดชุมชนการค้าขึ้นเพราะเศรษฐกิจจากยุคเหมืองแร่ เกิดคำเรียกเมืองตะกั่วป่าเก่าว่า ตลาดใหญ่ (แยกเป็น ตลาดบน, ตลาดล่าง, ตลาดเหนือ, ตลาดใต้) ต่อมาเมื่อแร่ดีบุกหมด เศรษฐกิจแย่ลง พร้อมการเกิดขึ้นของถนนเพชรเกษมในราวปี 2493 ทำให้ความเจริญย้ายมาสู่ถนนสายหลัก จึงช่วยสตาฟฟ์บ้านเก่าจำนวนมากในตลาดตะกั่วป่าให้คงสภาพเดิมไว้จนปัจจุบัน
ศาลาคอยรถประจำทางตะกั่วป่า
ในตอนนี้ ตลาดเก่าตะกั่วป่ามีกิจกรรมการท่องเที่ยวมากมาย มีการจัดถนนสายวัฒนธรรม หรือ ถนนคนเดินในวันอาทิตย์ ตั้งแต่ช่วงบ่ายโมงจนถึงหัวค่ำของวัน มีร้านอาหารและคาเฟ่น่านั่งที่รีโนเวทจากอาคารเก่า มีโรงแรมหลายแห่งไว้บริการนักท่องเที่ยว ทั่วทั้งเมืองมีสตรีทอาร์ตให้เก็บภาพถ่ายสวยๆ เช่นเดียวกับแหล่งโบราณสถานหลายแห่งในอำเภอตะกั่วป่า
มาถึงตะกั่วป่าแล้วไปไหนดี, sookjai วันหยุด ชวนเที่ยวสนุกในอำเภอตะกั่วป่า ใช้เวลาไม่เกิน 2-3 ชั่วโมงก็ฟินได้
กำแพงจวนเจ้าเมืองตะกั่วป่า สร้างโดยพระยาเสนานุชิต (นุช ณ นคร) ผู้ว่าราชการเมืองตะกั่วป่า พ.ศ. 2383 - 2424 ป้องกันพวกอั้งยี่ที่ก่อความวุ่นวายในเมืองตะกั่วป่า แผนผังจวนเจ้าเมืองแบ่งออกเป็นสามส่วน เรียกว่า วังหน้า ห้องโถง และวังหลัง แต่ละส่วนมีประตูเชื่อมถึงกัน กำแพงใช้เทคนิค "ผนังหล่อ" (ดินเหนียวกรวดทรายแซมปูน) อัดเป็นก้อนสี่เหลี่ยมซ้อนกัน เสริมด้วยแผ่นอิฐบางส่วน ไม่ก่ออิฐสอปูน พบเพียงไม่กี่แห่งในประเทศไทย
สันนิษฐานว่าตัวอาคารจวนเจ้าเมืองน่าสร้างจากไม้ มีโรงงาน โรงเก็บสินค้า แต่ไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พระราชนิพนธ์ถึงจวนเจ้าเมืองตะกั่วป่า เมื่อ ร.ศ. 109 (คราวเสด็จประพาสรอบแหลมมลายู) ว่าเป็นบ้านกำแพงสูง ไม่ใหญ่มาก มีเรือนจากสภาพไม่ดี ปลูกใหม่ยังไม่เสร็จ เป็นเรือนพระยาเสนานุชิตอาศัยอยู่ มีบ้านเก่าอยู่หลังบ้านใหญ่อีกหลัง ไม่มีท่าน้ำ และมีโรงงานค่อนข้างไม่เป็นระเบียบ
ที่ไหนมีบ้านเก่าเมืองเก่าก็ขาดถนนคนเดินไม่ได้ ทุกวันนี้เหมือนเป็นของคู่กัน สำหรับตลาดตะกั่วป่า ถึงแม้มาเดินถนนสายวัฒนธรรมในวันธรรมดาที่ไม่มีกิจกรรมใดๆ ก็สามารถเดินเที่ยวเล่นถ่ายภาพได้เช่นกัน เพราะมีทั้งร้านอาหาร คาเฟ่ ร้านโชห่วย ร้านขายของของจิปาถะ ร้านขายของที่ระลึก คอยบริการนักท่องเที่ยวเช่นเดียวกับวันที่มีกิจกรรมครับ
อากาศค่อนข้างร้อนทีเดียว สำหรับวันที่ sookjai วันหยุด เดินเที่ยวถ่ายภาพที่อำเภอตะกั่วป่า ทางที่ดีมีน้ำติดมือสักขวด คอยจิบเวลารู้สึกร้อน อย่าลืมสวมหมวก แว่นตากันแดด หรือติดร่มมาด้วยสักคัน น่าจะเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับการท่องเที่ยวในภาวะโลกร้อนครับ
แวะทานขนมจีนน้ำยาปูอร่อยสุดๆ ที่ถนนสายวัฒนธรรมตะกั่วป่า พี่คนขายบอกว่าตลาดตะกั่วป่าเคยถูกเรียกว่าตลาดใหญ่มาก่อน แบ่งพื้นที่เป็น 2 โซน เรียกกันว่าตลาดบนกับตลาดล่าง สังเกตเครื่องเคียงขนมจีนปักษ์ใต้ว่าเยอะขนาดไหน พอๆ กับขนมจีนหน้าศาลเจ้า หรือ ขนมจีนป้าศล ที่พังงาเลยครับ แต่บอกได้เลยร้านนี้ทำผักดองทานกับขนมจีนอร่อยมาก มีผักดอง 2 แบบด้วยนะ อยากรู้ว่ามีแบบไหนบ้อง ต้องหาโอกาสมาลองให้ได้
ตึกขุนอินทร์ หรือ บ้านขุนอินทรคีรี (ช้อย ณ นคร) หลานพระยาเสนานุชิต (นุช ณ นคร) ผู้สำเร็จราชการเมืองตะกั่วป่า และดำรงตำแหน่งนายอำเภอตะกั่วป่า ก่อสร้างโดยช่างฝีมือชาวจีน ปัจจุบันอยู่ในความดูแลของตระกูล ณ นคร เป็นโบราณสถานที่มีคุณค่าด้านสถาปัตยกรรม เป็นตึกชิโนโปรตุกีสแบบประยุกต์ เดิมหลังคามุงด้วยกระเบื้องหลังเต่า ดำเนินการซ่อมแซมตามรูปแบบเดิมด้วยกระเบื้องลอน
โรงเรียนเต้าหมิง ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2463 โดยได้รับการสนับสนุนจากพ่อค้าและคหบดีในตะกั่วป่า ระนอง ภูเก็ต เพื่อเป็นโรงเรียนสอนภาษาจีนและให้การศึกษาระดับประถมแก่บุตรหลานของชาวจีน ได้รับการยอมรับเป็นโรงเรียนราษฎร์ หลังการประกาศ พระราชบัญญัติโรงเรียนราษฎร์ พ.ศ. 2461 เดิมชื่อโรงเรียนโต๊ะเบ๋ง ตามสำเนียงจีนฮกเกี้ยน และเปลี่ยนเป็น เต้าหมิง ในภายหลัง แปลว่า นำทางสู่ความรู้ อาคารโรงเรียนเป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมชิโนยูโรเปียนประยุกต์ ตัวอาคารทำจากคอนกรีตและไม้ หลังคามุงสังกะสี แม้โรงเรียนจะปิดไปนานแล้ว แต่ได้รับการอนุรักษ์โดยมูลนิธิโรงเรียนเต้าหมิง ตะกั่วป่า ในฐานะเป็นมรดกทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ของชุมชน
เปิดระบบนำทางแล้วบิดมอเตอร์ไซค์กันต่อ มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออก ภายในเมืองตะกั่วป่านั่นเอง มีวัดควนถ้ำ หรือ วัดคูหาภิมุข ตั้งอยู่บนเนินดินไม่สูงมาก (เดินขึ้นก็ไม่เหนื่อย) ที่นี่ขุดพบลูกนิมิตโบราณอายุ 300 ปี ตามที่ทางวัดให้ข้อมูล วิหารสร้างใหม่ทาสีชมพูอ่อนสวยปิ๊ง ภายในมีภาพจิตรกรรมเล่าเรื่องความเป็นมาของเมืองตะกั่วป่า ตั้งแต่ยุคเหมืองแร่ บางภาพมีซูเปอร์ฮีโรสัญชาติอเมริกันแทรกด้วย คงหวังดึงเด็กๆ ให้มาเที่ยววัดกับพ่อแม่ตายายด้วย
วัดคีรีเขตเป็นวัดแห่งแรกของเมืองตะกั่วป่า สร้างเมื่อ พ.ศ. 2436 เริ่มจากเป็นที่พำนักพระสงฆ์ ต่อมาจึงพัฒนาเป็นวัด ถูกเรียกในหลายชื่อ เช่น วัดควนป้อม, วัดควนชายเขา, วัดควนเจดีย์, วัดลุ่ม, วัดตลาดใต้ ปัจจุบันชื่อ วัดคีรีเขต หรือ วัดพระธาตุคีรีเขต เป็นสถานที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุประจำเมืองตะกั่วป่า ภายในวัดมีพระอุโบสถศิลปะแบบท้องถิ่น หลังคาซ้อน 2 ชั้น มุงด้วยกระเบื้องว่าว ตัวอาคารก่อทึบ เจาะช่องประตูและหน้าต่าง ใบเสมาแปลกกว่าที่อื่น ทำเป็นทรงดอกบัวตูม มีเนินโบราณสถานรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ใช้เทคนิคการก่อสร้างเดียวกันกับจวนเจ้าเมืองตะกั่วป่า จากการขุดค้นพบว่าเป็นฐานเจดีย์
sookjai วันหยุด ไม่พลาดเที่ยวชมวัดสำคัญของตลาดตะกั่วป่าเก่าอีกหนึ่งแห่ง คือ วัดเสนานุชรังสรรค์ อ่านจากชื่อวัดคงเดาได้ไม่ยาก ว่าเป็นวัดที่พระยาเสนานุชิต (นุช ณ นคร) ผู้สำเร็จราชการเมืองตะกั่วป่า เป็นผู้สร้างขึ้น เมื่อปี พ.ศ. 2390 ได้รับอิทธิพลจีนตามพระราชนิยมของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เดิมชาวบ้านเรียก วัดใหม่กำแพง ใช้เป็นสถานที่ถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยาตลอดมา ก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475
ก่อนลากลับจากอำเภอตะกั่วป่า เพื่อเอนหลังพักผ่อนสบายๆ ในห้องพักที่ตัวเมืองพังงา sookjai วันหยุด บิดข้อมือเบาๆ ไม่กี่นาที มอเตอร์ไซค์คันเก่งก็พามาถึงถนนเพชรเกษม ตรงไปที่ว่าการอำเภอตะกั่วป่าหลังเก่าเพื่อถ่ายภาพ (คราวที่แล้วไม่ได้ถ่ายภาพเก็บไว้เลย แงง) ศาลาว่าการหลังนี้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2472 ก่อนตัดถนนเพชรเกษมเสียอีกครับ
อย่าลืมอีกหนึ่งอย่าง สำหรับ ขนมเต้าส้อ ของดีตลาดตะกั่วป่า อาจจะมีขายหลายร้านอยู่นะ แต่ของ sookjai วันหยุด เลือกซื้อที่ร้านเต้าส้อนันทวรรณ (อยู่ในตลาดเก่าตะกั่วป่านั่นเอง) หยิบมาทั้ง 2 กล่องเลย จะได้รสชาติที่แตกต่างหลายๆ รสชาติ ทั้งแบบไส้รวมรสไข่เค็มในกล่องเดียว ทั้งแบบไส้หวานไข่เค็มล้วนๆ เป็นขนมขึ้นชื่อสินค้าโอท็อปประจำตำบล กลับถึงโรงแรมแล้วจะนอนหม่ำให้พุงกางไปเลย และงานนี้ sookjai วันหยุด รับประกันอร่อยจริง
sookjai วันหยุดตระเวนเที่ยวตะกั่วป่ายังไงก็ไม่ทั่ว ขี่รถเที่ยวนานครึ่งวันยังตกหล่นบางสถานที่ สำหรับชาวตะกั่วป่า อยากแนะนำร้านอาหาร คาเฟ่ ที่พัก ที่เป็นกิจการของตนเอง สามารถเพิ่มร้านธุรกิจบริการของท่านได้ทันทีในเว็บไซต์ของเรา โดยไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้นครับ
