หากคุณมีโอกาสมาเยือนถิ่นปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และกำลังมองหาสถานที่ท่องเที่ยวที่ผสมผสานความศรัทธาเข้ากับธรรมชาติไว้อย่างลงตัว "วัดสุมนาวาส" หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ "วัดเขากระโหลก" คือจุดหมายที่ไม่ควรพลาด วัดแห่งนี้ตั้งอยู่ติดกับ "วนอุทยานท้าวโกษา" (เขากระโหลก) ทำให้บรรยากาศโดยรอบมีความร่มรื่น เงียบสงบ และรายล้อมไปด้วยกลิ่นอายของทะเลและขุนเขา เหมาะแก่การมาทำบุญและพักผ่อนหย่อนใจในคราวเดียว
ความโดดเด่นที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาเยือนวัดแห่งนี้ คือสถาปัตยกรรมของ "พระวิหารสีทอง" ที่มีความวิจิตรงดงามและมีรูปทรงที่แปลกตาไม่เหมือนใคร ลักษณะคล้ายบรรพตหรือถ้ำสีทองอร่ามที่มีลวดลายกนกอย่างอ่อนช้อย ตั้งตระหง่านอยู่หน้าทางเข้าวัด ด้านหน้ามียักษ์ 2 ตนเฝ้าประตูดูขึงขัง ภายในเป็นที่ประดิษฐานสิ่งศักดิ์สิทธิ์ให้กราบไหว้ขอพร ถือเป็นจุดถ่ายรูปยอดฮิตแบบ Unseen Thailand ที่สะท้อนถึงความประณีตของศิลปะไทยร่วมสมัยได้เป็นอย่างดี
นอกจากความสวยงามแล้ว วัดเขากระโหลกยังมีเกร็ดประวัติศาสตร์และเรื่องเล่าขานเกี่ยวกับ "ตำนานจระเข้" อันโด่งดัง ซึ่งปรากฏหลักฐานบนป้ายประวัติภายในวัด เล่าถึงที่มาของการสร้างเครื่องรางและการบูชาจระเข้ว่า เกี่ยวโยงกับตำนานเศรษฐีขี้เหนียวในอดีตที่เมื่อเสียชีวิตไปแล้วได้เกิดเป็นจระเข้เฝ้าสมบัติ จนต้องมาเข้าฝันลูกหลานให้นำทรัพย์สินไปทำบุญทอดกฐิน จระเข้ตัวนั้นจึงว่ายน้ำตามขบวนแห่ไปจนตาย และได้เกิดใหม่ในภพภูมิที่ดีขึ้น คติธรรมนี้จึงถูกถ่ายทอดผ่านรูปปั้นจระเข้ภายในวัด เพื่อเตือนใจพุทธศาสนิกชน เรื่องการละความตระหนี่และการสร้างกุศล
หลังจากอิ่มบุญและได้เรียนรู้ตำนานท้องถิ่นแล้ว คุณยังสามารถเดินเล่นรับลมเย็นๆ ที่ชายหาดเขากระโหลก หรือเดินศึกษาธรรมชาติในเขตวนอุทยานท้าวโกษาที่อยู่ติดกันได้อีกด้วย เป็นทริปสั้นๆ ที่ได้ทั้งความสุขทางใจและความสดชื่นจากธรรมชาติกลับไปเต็มกระเป๋า
