พิพิธภัณฑ์ภูเก็ตไทยหัว ยุคบุกเบิกเศรษฐกิจภูเก็ต คนภูเก็ตโชคดี หาของกินได้อย่างรื่นรมย์

พิพิธภัณฑ์ภูเก็ตไทยหัว เรื่องราวจากยุคบุกเบิกเศรษฐกิจของภูเก็ต จากคำกล่าวที่ว่า "คนภูเก็ตโชคดี หาของกินได้อย่างรื่นรมย์" เป็นข้อมูลจากการจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์ที่ใช้ประโยชน์จากอาคารเก่าแก่กลางเมืองเก่าภูเก็ต ที่สร้างเมื่อ พ.ศ. 2477 เคยเป็นอาคารโรงเรียนจีนภูเก็ตไทยหัว, ว่าไว้แบบนั้น เป็นจุดเริ่มต้นที่ดี

อาคารพิพิธภัณฑ์ภูเก็ตไทยหัว เดิมเป็นโรงเรียนจีน ตัวอาคารผสมผสานสถาปัตยกรรมหลายยุคสมัย ทั้งยุโรป เอเชีย และจีน รูปแบบอาคารสมมาตรทางแนวนอน หลังคาแบบจั่วผสมปั้นหยา สังเกตบนหน้าจั่วมีรูปค้างคาวกางปีก เรียกว่า หุงเปียนฝู หมายถึง การได้เรียนหนังสือเป็นโชคอย่างยิ่ง หลังคาทรงกระดองเต่า เพื่อให้ผู้อยู่อาศัยมีความสุขตลอดไป (เต่าเป็นสัตว์มงคลของชาวจีน) เป็นอาคารที่งดงามหลังหนึ่งของเมืองเก่าภูเก็ต

โรงเรียนจีนไทยหัวก่อตั้งขึ้นโดยคหบดีชาวฮกเกี้ยนหลายตระกูลในภูเก็ต ที่ประสบความสำเร็จทางการค้าจากวิถีทางการทำธุรกิจที่แตกต่างกัน โดยทั้งหมดต่างเริ่มต้นจากการอพยพเข้าสู่ภูเก็ตเพื่อเป็นกรรมกรเหมืองดีบุก และรวมตัวเป็นสมาคมไทยหัวสร้างสาธารณประโยชน์ให้แก่ภูเก็ตในภายหลัง

ภาพเครื่องพิมพ์ภาษาจีนที่ต้องสั่งซื้อจากสิงคโปร์ เมื่อ พ.ศ. 2510 ที่ทางโรงเรียนได้รับบริจาคมาจากคหบดีผู้หนึ่ง เพื่อใช้พิมพ์เอกสารหลายประเภท เช่น บัตรเชิญ ใบประกาศ โดยครูใหญ่ของโรงเรียนมอบหมายให้ครูหนุ่มผู้หนึ่งเป็นผู้ใช้งาน การใช้งานนั้นค่อนข้างยาก เพราะต้องใส่ตัวอักษรในช่องจำนวนมาก

นอกจากเล่าเรื่องโรงเรียนจีนไทยหัวแล้ว นิทรรศการยังแสดงแบบจำลองการใช้ชีวิตและกิจกรรมต่างๆ ของสมาชิกภายใน เตี่ยมฉู่ ของชาวจีน ซึ่งก็คือ ตึกแถว, อาคารที่อยู่อาศัยที่ใช้เป็นร้านขายของในตัวด้วยนั่นเอง

คนภูเก็ตเป็นคนโชคดี เพราะหาของกินได้อย่างรื่นรมย์ หนม กับ โกปี๊ เป็นตัวอย่างอาหารที่หลากหลายของภูเก็ต ที่ตกทอดมาจากยุคเหมืองแร่ แป้งกับน้ำตาลในขนมให้พลังงาน ส่วนคาเฟอีนในกาแฟสร้างความตื่นตัว และยังเป็นต้นกำเนิดของสภากาแฟอีกด้วยครับ

คนท้องถิ่นมักทานขนมแห้งในความหมายขนมที่ทานแทนข้าว เป็นเพราะชาวจีนมีความสามารถหลากหลายในการใช้แป้งทำขนมต่างๆ โดยเฉพาะขนมทานคู่กับโกปี๊ ขนมเหล่านี้มีมากมาย เช่น ขนมไส้ไก่ ขนมเชือกควาย ขนมไข่คาแป๊ะ ขนมก๋องกิว เป็นต้น ร้านขนมชื่อดังมีอยู่หลายร้าน เช่น ร้านเค้งติ้น ร้านอาตั๊กแก ที่ยังเปิดขายจนปัจจุบันครับ

นิทรรศการช่วยสร้างความเข้าใจในเรื่องอาชีพต่างๆ ของชาวภูเก็ตในอดีต เช่น การทำไม้ส่งเหมืองสำหรับการปลูกสร้างอาคารสำนักงาน และที่น่าสนใจ รวมไปถึง การสร้างเรือขุดแร่ลำแรกของโลกที่ภูเก็ต โดยบริษัททุ่งคาฮาร์เบอร์

ที่น่าสนใจคือเรื่องเกี่ยวกับ ก่าเหล้ การแสดงหุ่นชักของชาวจีนฮกเกี้ยน ที่มีผู้เล่นคนสุดท้ายของภูเก็ต คือ แป๊ะถาว (เทียนศักดิ์ องค์พฤกษา) มักเล่นเพื่อขอพรจากเทวดา โดยเล่นเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการเดินทางกลับบ้านของผู้สอบจอหงวนผู้หนึ่ง ซึ่งได้รับประกาศชื่อเป็นผู้ผ่านการคัดเลือก จึงเชิญชวนชาวบ้านทำพิธีขอบคุณสวรรค์ หุ่นเชิดจะมีสามตัว ได้แก่ หุ่นหน้าแดง (เส้งก่างเอี๊ย) หุ่นจอหงวน และหุ่นฮูหยิน

สำหรับผู้สนใจ วิดีทัศน์การแสดงละครหุ่นชักจีน ภาษาฮกเกี้ยน "ก่าเหล้" โดย แป๊ะถาว จากเฟซบุ๊คของ "กิมซิ้น - 金身 และประวัติ" สามารถชมได้จากลิ้งค์ด้านล่างนี้ครับ
https://www.facebook.com/share/v/14wjTAnzPuF/